Hij denkt aan zijn dochters, hun hand in de zijne op weg naar het park. Aan hun lach op een rustige avond samen.
De woorden in de clip
Wat zegt Barack Obama over zijn laatste momenten?
Barack Obama vertelt welke herinneringen hij verwacht mee te nemen naar zijn sterfbed. Hij noemt het vasthouden van de hand van zijn dochters en het horen van hun lach. Dat hij die momenten heeft meegemaakt, maakt zijn leven voor hem de moeite waard.
De Italiaanse televisiezender La7 publiceerde het fragment op 25 oktober 2021. Je kunt de clip hier met één klik bekijken.
Hij kijkt vooruit. Dit is zijn eigen antwoord op de vraag wat zijn leven waardevol maakt. Aan het einde van het fragment noemt hij wat hij heeft gehoord, gevoeld en meegemaakt. Dat zal genoeg zijn om te zeggen dat het een leven was dat de moeite waard was.
In een ander gesprek, op 3 augustus 2016, noemde hij, toen hij president was, de hand van zijn dochter al belangrijker dan toespraken of wetten. Dat antwoord staat in het officiële archief van het Amerikaanse presidentschap.
Die gedachte had hij dus al toen hij die baan nog had.
Onderweg naar het park
Waarom is die hand al genoeg?
Een hand vasthouden is iets wat je samen doet. Je hoeft er niets voor af te maken of mee te winnen. In de herinnering die Obama beschrijft, zijn vader en kind onderweg. Hun samenzijn heeft al waarde voordat ze ergens aankomen.
Het park ligt nog voor hen. Het stukje dat je zou kunnen zien als de tijd die het kost om ergens te komen, is zelf al de herinnering.
Hoe vaak kijk je zo naar het onderweg zijn? Naar samen de deur uitgaan, terwijl je in gedachten al bezig bent met wat je straks gaat doen.
De wandeling hoeft nog nergens uit te komen.
Nog even voor de deur
Moet een waardevolle herinnering iets bijzonders zijn?
Een herinnering kan waardevol zijn door wie je erin hoort. Denk aan de lach van iemand die je goed kent. Je hoeft niet eens te weten wat er grappig was om later nog eens op precies die plek te willen staan.
Stel je voor dat je op een rustige avond thuiskomt. Je staat nog in de straat, vlak voor je huis. Door een open raam hoor je binnen iemand lachen. Je weet meteen wie het is.
Je hebt de grap gemist. Toch zou je dit stukje avond later nog eens willen horen. Gewoon hier staan, met je sleutel al in je hand, terwijl die lach door het raam naar buiten komt.
Dan stap je over de drempel. Je bent thuis.
In het fragment ruilen voor mij het kleine en het grote van plaats. Wat je een klein moment noemt, kan later de reden zijn dat je je leven de moeite waard vindt. Zulke momenten heb je al meegemaakt. Ze hoeven achteraf geen prestatie te worden om mee te tellen.
Even terugkijken vanaf het einde
De Last Hour Experience is een filmische, geleide audio-ervaring van ongeveer een uur waarin je je laatste uur beleeft en daarna reflecteert. Ik begeleid je door dat uur alsof het je laatste is. Bij dit fragment komt voor mij de vraag op welke gewone momenten je daar zou willen terugzien. Een hand, een stem, samen ergens naartoe lopen. Daar geef ik in het uur ruimte aan, terwijl die mensen en die momenten nog een plek kunnen krijgen in je dagen.
Vragen die mensen stellen. Eén van die mensen ben ik.
Kun je weten wat je je op je sterfbed zult herinneren?
Je kunt je voorstellen wat je dan zou willen terugzien. Wat er werkelijk in je op zal komen, staat daarmee nog niet vast. Barack Obama vertelt in het fragment over zijn eigen verwachting. Je kunt die vraag ook aan je eigen leven stellen.
Betekent dit dat je werk er niet toe doet?
Je werk kan veel voor je betekenen. Misschien heb je iets gemaakt waar je trots op bent, of mensen geholpen die je nog kent. De vraag is welke momenten jij zou willen terughalen. Daar kunnen de uren die je aan je werk besteedde ook bij horen.
En als je geen kinderen hebt?
Dan krijgt de vraag een ander gezicht. Denk aan een vriend, je broer, iemand met wie je graag samen bent. Barack Obama geeft een antwoord vanuit zijn eigen leven. Welke momenten in jouw leven belangrijk zijn, kun je aan andere mensen en plaatsen verbinden.
Wat kun je met dit idee op een gewone dag?
Denk aan een moment dat je nog eens zou willen meemaken met iemand die je kent. Misschien is dat een wandeling die jullie vroeger samen maakten. Het hoeft niet precies hetzelfde te worden. Je weet in ieder geval aan wie je vandaag zou willen vragen of diegene meegaat.
Bronnen
De clip bij de Italiaanse televisiezender La7, gepubliceerd op 25 oktober 2021, met de woorden van de voormalige Amerikaanse president Barack Obama over zijn dochters.
Het afzonderlijke antwoord uit 2016 in het officiële archief van het Amerikaanse presidentschap, de uitgeschreven tekst van een bijeenkomst met jonge Afrikaanse leiders in Washington op 3 augustus 2016.