Vier jaar later lieten onderzoekers in Taiwan 53 studenten hun eigen dood repeteren, met aan het eind een kist, en ze maten wat er daarna van over was. Na een week nog veel. Zes tot elf weken later was een deel verdwenen en een ander deel er nog.
Je eigen uitvaart, en daarna weer naar huis
Zoek je iets dat je wakker schudt, dan kun je in Zuid-Korea naar je eigen begrafenis.
Wat is een levende begrafenis?
Een levende begrafenis is een repetitie van je eigen uitvaart terwijl je nog gezond bent. In het centrum van uitvaartbedrijf Hyowon in Seoul trek je een lijkwade aan, laat je een portret voor je eigen begrafenis maken, schrijf je je testament en lig je ongeveer tien minuten in een gesloten kist.
Het centrum ging in 2012 open. In 2019 hadden er al meer dan 25.000 mensen meegedaan, meldde het internationale persbureau Reuters. Op de dag dat Reuters er verslag deed, lagen er tieners en gepensioneerden in de kisten.
Jeong Yong-mun, die het centrum leidt, vertelde Reuters waarom hij het doet. Hij is blij als familieleden het op een begrafenis bijleggen, en verdrietig dat ze daar zo lang mee wachten. "We hebben niet eeuwig de tijd," zei hij.
Een van de deelnemers was Choi Jin-kyu, een student van 28. In de kist besefte hij hoe vaak hij andere mensen als concurrenten zag. "Toen ik in die kist lag, vroeg ik me af wat dat voor zin heeft," zei hij. Na zijn studie wilde hij een eigen bedrijf beginnen, in plaats van te vechten om een plek op een overvolle banenmarkt.
Het seminar van zes uur
Ook mijn kist stond in Seoul, aan het eind van een seminar van zes uur in het Koreaans dat je laatste dag naspeelde. Een deelnemer die Engels sprak, vertaalde voor me.
Ik schreef mijn eigen afscheidsbrief. Daarna werden mijn handen en voeten vastgebonden, zoals de Koreaanse doodsrituelen voorschrijven, en ging er een doek over mijn ogen. Er was een afscheidsfoto van mij en een kaars, alsof ik al was overleden. In het donker zag ik mijn leven voorbijkomen: de mensen, de fouten, de gemiste kansen, en wat er goed was gegaan.
Toen ging het deksel open.
Frisse lucht, fel zonlicht. Diezelfde avond vloog ik naar huis, en daar begon wat later Last Hour Experience werd. In een korte video op Het diepere verhaal, een pagina van deze site, vat ik het samen in twee woorden: heftig, en levensveranderend.
Wat ik toen nog niet wist, is hoe lang dat aanhoudt.
Gemeten in drie rondes
Een antwoord komt uit Taiwan. In 2020 en 2021 nodigden onderzoekers van Taipei Medical University, een medische universiteit in Taiwan, eerstejaarsstudenten verpleegkunde en tweedejaars geneeskunde uit voor een onderzoek. Er deden 134 studenten mee. De 53 die in een kist wilden liggen en er tijd voor hadden, deden dat. De andere 81 vulden dezelfde vragenlijsten in, zonder kist.
Het hele ritueel duurde bijna drie uur, in een lokaal met kisten, onder leiding van een psycholoog en een maatschappelijk werker die het al bijna tien jaar deden. De studenten trokken doodskleren aan en zagen een video over een meisje met botkanker dat overlijdt. Ze schreven hun testament en de tekst voor hun eigen grafsteen, en lazen daar een deel van voor. Toen ging ieder in een kist liggen, het luikje in het deksel ging dicht, en ze bleven er ongeveer tien minuten in.
Daarna klommen ze eruit en vierden ze hun wedergeboorte.
Iedereen vulde drie keer vragenlijsten in: een week ervoor, een week erna en zes tot elf weken erna.
Hoe lang werkt een levende begrafenis door?
In een onderzoek in Taiwan een paar weken. Een week na de kist waren de studenten het sterker eens met zinnen als "Ik weet voor wie ik leef en waarom." Zes tot elf weken later zaten hun antwoorden weer op het niveau van het begin.
Een week na de kist scoorden ze ook hoger dan de andere studenten op vragen over tijd maken voor iemand die troost nodig heeft. Bij de laatste ronde was dat verschil weg.
Wat er bleef
Word je van een levende begrafenis minder bang voor de dood?
In het onderzoek in Taiwan wel. Een week na de kist waren de studenten minder bang voor de dood dan de 81 die de kist hadden overgeslagen, en minder geneigd de gedachte eraan weg te duwen. Zes tot elf weken later was dat verschil er nog steeds.
De onderzoekers noemen hun uitkomsten voorlopig. De studenten kozen zelf of ze de kist in gingen, en volgens de berekening van de onderzoekers waren er voor een stevig antwoord zo'n 248 deelnemers nodig geweest, geen 134. Ook konden ze niet zeggen welke stap het verschil maakte: de kleren, de video, het testament of de minuten in de kist.
Zo lees ik die cijfers. Het besef waarvoor je leeft was binnen weken weer weg. De angst bleef kleiner, minstens zo lang als er gemeten is. Wil je iets veranderen, dan zijn die eerste weken het moment.
Voordat het wegzakt
Wat doe je in de eerste week nadat iets je wakker heeft geschud?
Zet het ene ding dat je al te lang uitstelt in je agenda, in die week. In het onderzoek in Taiwan was een week na de kist nog te meten dat de studenten beter wisten waarvoor ze leefden. Bij de volgende ronde was dat weg. Die eerste week is de enige meting waarin het er nog was.
Kun je een levende begrafenis oefenen zonder kist?
Voor een deel. Het schrijven kun je mee naar huis nemen. Schrijf je testament, of de ene zin die je op je grafsteen zou willen. Lees het hardop voor aan iemand die je vertrouwt, en vraag of die er een week later op terugkomt.
Hoe zorg je dat een levende begrafenis langer doorwerkt?
Praat er achteraf over, of schrijf erover. De onderzoekers in Taiwan stellen voor om na de kist in een groep te praten, of op te schrijven wat je opviel, zodat het gevoel van betekenis minder snel verdwijnt. Getest hebben ze dat nog niet. Het is hun volgende vraag, en je kunt hem bij jezelf uitproberen.
Thuis, met een koptelefoon
Last Hour Experience is wat ik na Seoul bouwde: ongeveer een uur alleen thuis, met een koptelefoon op, waarin je je eigen laatste uur beleeft. Er komt geen kist aan te pas. Tegen het einde schrijf je een afscheidsbrief, aan wie jij kiest. Als de cijfers uit Taiwan kloppen, bepaal je in de week erna of het blijft. Wat zou er in jouw brief staan, en wie vertel je erover voordat die week om is?
Vragen die mensen stellen. Eén van die mensen ben ik.
Bestaan levende begrafenissen alleen in Zuid-Korea?
Nee. De onderzoekers in Taiwan beschrijven lokalen met kisten op een hogeschool in Taiwan, al bijna tien jaar in gebruik, en een bedrijf in Tokio waar mensen hun eigen herdenkingsdienst bijwonen en in een kist gaan liggen. Alleen al bij uitvaartbedrijf Hyowon in Seoul deden tot 2019 meer dan 25.000 mensen mee, volgens Reuters.
Hoe lang lig je in de kist bij een levende begrafenis?
Ongeveer tien minuten. Bij de levende begrafenissen van Hyowon in Seoul ging het volgens Reuters om zo'n tien minuten in een gesloten kist. In het lokaal in Taiwan was het ook ongeveer tien minuten, aan het eind van een ritueel van bijna drie uur. Mijn eigen seminar in Seoul duurde bij elkaar zes uur.
Wat schrijf je bij een levende begrafenis?
Dat hangt af van waar je het doet. Bij de levende begrafenissen van Hyowon in Seoul schrijf je je testament. De studenten in Taiwan schreven een testament en de tekst voor hun eigen grafsteen, en lazen daar een deel van voor. In mijn eigen seminar in Seoul, in 2016, schreef ik een afscheidsbrief.
En als een levende begrafenis je te veel wordt?
In het lokaal in Taiwan had elke kist een noodknop. Een van de 53 studenten drukte er kort na het gaan liggen op. Een van de begeleiders kwam kijken, liet de student even pauzeren en het liggen in de kist overslaan. Andere nare reacties meldden de onderzoekers niet.
Bronnen
Het kistonderzoek van Taipei Medical University, verschenen op 5 januari 2023 in BMC Medical Education, een wetenschappelijk tijdschrift over de opleiding van artsen en verpleegkundigen. De volledige tekst is gratis te lezen, in het Engels. Je vindt er het lokaal, de 134 studenten en de drie rondes vragenlijsten.
Het verslag van Reuters uit het centrum van Hyowon in Seoul, zoals de Taipei Times, een Engelstalige krant in Taiwan, het op 7 november 2019 afdrukte. Daarin staan de 25.000 deelnemers sinds 2012 en de woorden van Choi Jin-kyu en Jeong Yong-mun. Hun citaten zijn hier vrij vertaald uit het Engels.
Van piloot naar bestemming, het eerste artikel op deze site, waarin ik mijn dag in Seoul van begin tot eind beschrijf.
Over de oprichter, de pagina op deze site over mijn jaren als piloot en het seminar van zes uur in Zuid-Korea.
Het diepere verhaal, de pagina op deze site over hoe het uur begon, met de korte video waarin ik de afscheidsbrief en de kist beschrijf.